Οι καλικάντζαροι και η μεγάλη επιδρομή του 12ήμερου
Μπορεί εμείς να μετράμε αντίστροφα για τα μελομακάρονα και τα δώρα κάτω από το δέντρο όμως υπάρχει μια άλλη παρέα που μετράει αντίστροφα για να μας κάνει τη ζωή άνω κάτω. Μιλάμε φυσικά για τους καλικάντζαρους, τα πιο τρελά πλάσματα της ελληνικής λαϊκής παράδοσης που για ένα δωδεκαήμερο αφήνουν το πριόνισμα στα έγκατα της γης και ανεβαίνουν στην επιφάνεια για το ετήσιο πανηγύρι τους.
Οι καλικάντζαροι βάζουν ετήσιους στόχους!
Αυτά τα τυπάκια περνούν όλο τον χρόνο τους κάτω από τη γη με ένα πριόνι στο χέρι και προσπαθούν να ρίξουν το δέντρο που κρατάει τον κόσμο στη θέση του. Και μόλις φτάσουν στο τελευταίο κομμάτι και είναι έτοιμοι να το γκρεμίσουν λένε ότι ήρθε η ώρα να ανέβουν πάνω για να πειράξουν τους ανθρώπους. Όταν πια επιστρέφουν μετά τα Φώτα βρίσκουν το δέντρο πάλι γερό και αρχίζουν από την αρχή χωρίς να το βάζουν κάτω.
Αν νομίζετε ότι οι καλικάντζαροι είναι απλώς ένας μικρός όχλος από άσχημα πλασματάκια κάνετε μεγάλο λάθος. Η ομάδα έχει ιεραρχία, ρόλους και ονόματα που αν τα ακούσεις καταλαβαίνεις αμέσως με ποιον έχεις να κάνεις. Είναι σαν μια παράξενη συμμορία όπου ο καθένας έχει τη δική του ειδικότητα στο να μας σπάει τα νεύρα.
Η συμμορία με τα περίεργα ονόματα
Πρώτος και καλύτερος στην αναφορά είναι ο Μαντρακούκος που εκτελεί χρέη αρχηγού. Είναι κοντός, καμπούρης και λιγάκι άγριος και αν ακούσεις κάτι να κινείται ύποπτα στη μάντρα σου μέσα στη νύχτα μάλλον είναι αυτός που κάνει την επιθεώρησή του. Δίπλα του στέκεται πάντα ο Μαλαπέρδας, ο πιο βρώμικος της παρέας, που έχει το κακό συνήθειο να λερώνει τα φαγητά που αφήνουμε ξεσκέπαστα πάνω στον πάγκο της κουζίνας.
Αν όμως ο κίνδυνος στην κουζίνα είναι ο Μαλαπέρδας ο κίνδυνος στο σαλόνι είναι ο Τρικλοπόδης. Αυτός ο τύπος διαθέτει μακριά πόδια που μπερδεύονται παντού και ο μόνος του σκοπός είναι να σε δει να σωριάζεσαι στο πάτωμα την ώρα που πας να πάρεις ένα μελομακάρονο στα σκοτεινά. Και μην νομίζεις ότι αν κλειδώσεις τις πόρτες καθάρισες γιατί τότε αναλαμβάνει ο Κωλοβελόνης. Είναι τόσο αδύνατος που χωράει να περάσει ακόμα και από την πιο μικρή τρύπα ή την κλειδαρότρυπα της πόρτας σου χωρίς να τον πάρεις είδηση.
Στην εξωτερική ομάδα δράσης βρίσκουμε τον Πλανήταρο που είναι ο μάστορας της παραπλάνησης. Αυτός θα σε φωνάξει με τη φωνή της μάνας σου ή κάποιου κολλητού σου για να σε βγάλει έξω στο σκοτάδι και να σε κάνει να χάσεις τον δρόμο σου μέσα στη νύχτα. Την ίδια στιγμή ο Κατσικοπόδαρος κάνει τη δική του δουλειά πάνω στις στέγες. Με τις οπλές του κάνει την οροφή σου να τρέμει και δεν σε αφήνει να κλείσεις μάτι όλη νύχτα.
Υπάρχουν όμως και οι πιο ειδικευμένοι της παρέας όπως ο Κουλοχέρης που παρά το γεγονός ότι έχει ένα τεράστιο και ένα μικροσκοπικό χέρι είναι απίστευτα γρήγορος στο να αρπάζει ό,τι βρει μπροστά του. Μαζί του συχνά βγαίνει και ο Μαγαζάς που όπως λέει και το όνομά του έχει αδυναμία στα μαγαζιά και τις αποθήκες. Αυτός δεν θα σε πειράξει προσωπικά αλλά θα σου αδειάσει το κελάρι από λουκάνικα, κρασί και γλυκά πριν προλάβεις να πεις χρόνια πολλά.
Αν πάλι δεις κάποιον με το κεφάλι μόνιμα γερμένο στο πλάι να τριγυρνάει αμίλητος τότε έχεις συναντήσει τον Στραβολαίμη που θεωρείται ο πιο γκαντέμης της ομάδας και φέρνει κακοτυχία σε όποιον τον δει. Και βέβαια υπάρχει και ο Παρωρίτης που εμφανίζεται πάντα την τελευταία ώρα πριν το ξημέρωμα για να τρομάξει όσους ξυπνούν νωρίς για να πάνε στις δουλειές τους.
Η λίστα όμως δεν τελειώνει εκεί γιατί η λαϊκή φαντασία οργιάζει. Υπάρχει ο Κολοκούτσουρος που είναι άκαμπτος και κοντός σαν ξύλο και ο Βατρακούκας που μοιάζει με γλοιώδη βάτραχο και γλιστράει παντού. Ο Καταχανάς είναι εκείνος που θα φάει ό,τι βρει μπροστά του μέχρι να μην μείνει ψίχουλο ενώ ο Χρυσαφέντης είναι ο φαντασμένος της παρέας που φοράει κουρέλια και νομίζει ότι είναι ντυμένος με χρυσάφια.
Μέσα στη συμμορία θα βρεις επίσης τον Μαμούχαλο που είναι ο πιο αργός και βαριεστημένος από όλους αφού το μόνο που κάνει είναι να κάθεται και να σε κοιτάζει περίεργα. Τέλος ο Ξεροπλάκουρος έχει τόσο σκληρό δέρμα που μοιάζει με πέτρα και δεν καταλαβαίνει τίποτα από χτυπήματα.
Πως να προστατευτείτε ή αλλιώς "Εγχειρίδιο επιβίωσης από τους καλικάντζαρους"
Οι παλιοί άνθρωποι βέβαια δεν καθόντουσαν με σταυρωμένα τα χέρια και είχαν βρει έξυπνους τρόπους για να τους κρατήσουν μακριά. Οι καλικάντζαροι μπορεί να είναι πονηροί αλλά δεν τους λες και τις πιο έξυπνες διάνοιες του κόσμου!
Η πιο γνωστή παγίδα είναι το κόσκινο που το άφηναν στην είσοδο του σπιτιού. Ο καλικάντζαρος μόλις το έβλεπε καθόταν να μετρήσει τις τρύπες μία προς μία. Επειδή όμως δεν μπορεί να πει τον αριθμό τρία γιατί τον θεωρεί ιερό και τον καίει μπερδευόταν συνεχώς και άρχιζε πάλι από το ένα μέχρι που έβγαινε ο ήλιος και έπρεπε να φύγει τρέχοντας.
Ένας άλλος τρόπος προστασίας ήταν το χριστόξυλο. Κρατούσαν τη φωτιά στο τζάκι αναμμένη όλο το δωδεκαήμερο γιατί αυτά τα πλάσματα φοβούνται τη φωτιά και τη ζέστη. Επίσης έκαιγαν παλιά παπούτσια γιατί η έντονη μυρωδιά τους έδιωχνε μακριά. Φυσικά ο σταυρός με την καπνιά στην πόρτα ήταν η κλασική μέθοδος για να τους κόψουν την είσοδο μια και καλή.
Η μεγάλη φυγή τα Θεοφάνεια
Όλοι αυτοί οι μπελάδες τελειώνουν οριστικά την ημέρα των Θεοφανίων. Μόλις ο παπάς ρίξει τον σταυρό και γίνει ο αγιασμός των νερών, οι καλικάντζαροι τρομάζουν και τρέχουν να κρυφτούν πίσω στη γη φωνάζοντας ότι έρχεται ο παπάς με την αγιαστούρα του και πρέπει να εξαφανιστούν. Γυρνάνε λοιπόν πίσω στο δέντρο τους και βλέπουν ότι όλο το πριόνισμα που έκαναν πήγε χαμένο αφού ο κορμός έχει κλείσει πάλι και είναι σαν καινούργιος.
Στη Haqãt μας αρέσει να θυμόμαστε αυτές τις ιστορίες, γιατί είναι κομμάτι της ταυτότητάς μας και μας δείχνουν τη φαντασία των ανθρώπων του παρελθόντος.
Εσείς έχετε ακούσει καμία παρόμοια ιστορία από τον παππού ή τη γιαγιά σας; Μοιραστείτε τις εμπειρίες σας στα σχόλια και πείτε μας ποιον καλικάντζαρο θεωρείτε τον πιο ενοχλητικό!
Θέλετε να μαθαίνετε πρώτοι τις ιστορίες μας;
Αν σας άρεσε το ταξίδι στον κόσμο των καλικάντζαρων, γραφτείτε στο newsletter της Haqãt! Μην χάνετε καμία νέα δόση παράδοσης, πολιτισμού και μοναδικών ιστοριών, απευθείας στο email σας.